តិចអត់ដឹង! គេសែនលោកខែដើម្បីអ្វី

  • មករា 31, 2023

បុណ្យសែនព្រះខែជាពិធីបុណ្យមួយ នៅពាក់កណ្តាលសរទរដូវ (Mid-Autumn Festival) (中秋節), ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាបុណ្យសែនព្រះខែ ឬ ចុងឈីវជៀ។ វាជាពិធីបុណ្យ សម្រាប់អបអររដូវប្រមូលផលពេញនិយមមួយ ដែលត្រូវបានប្រារព្ធឡើងដោយជនជាតិ ចិន តៃវ៉ាន់ និងប្រជាជនវៀតណាម។ ក្នុងរយៈពេលជាង 3,000 ឆ្នាំមុន ព្រះច័ន្ទ ត្រូវបានចាត់ទុកជាទី សក្ការៈនៃរាជវង្ស ថាង  ពិធីបុណ្យនេះ ត្រូវបានឱ្យឈ្មោះថា ចុងឈីវជៀ(中秋節)(មានន័យថា “ពិធីបុណ្យពាក់កណ្តាលសរទរដូវ”) នៅក្នុងរាជកាលនៃរាជវង្ស ចូវ។ នៅម៉ាលេស៊ី សឹង្ហបុរី និង ហ្វីលីពីន គេហៅវាថា ពិធីបុណ្យគោម ឬ ពិធីបុណ្យសែននំព្រះខែ ។ ពិធីនេះគេប្រារព្ធឡើងនៅថ្ងៃទី ១៥ ក្នុងខែទី ៨​របស់ចិន ហើយត្រូវនឹងខែ កញ្ញា ឬ តុលានៃប្រក្រតិទិនសូរិយាគតិ ។ វាក៏ជាថ្ងៃដែលត្រូវនឹងពាក់កណ្តាលសរទរដូវនៃប្រក្រតិទិនសូរិយាគតិ ហើយនៅពេលនោះព្រះច័ន្ទក៏ពេញបូណ៌មីដែរ ។ ម្ហូបប្រពៃណីនៃពិធីនេះគឺ នំលោកខែ ។ បុណ្យសែនព្រះខែជាពិធីបុណ្យសំខាន់មួយក្នុងប្រក្រតិទិនរបស់ចិន។​ តាមប្រពៃណី ញាតិមិត្តនិង មិត្តភ័ក្តិមកជួបជុំគ្នានៅថ្ងៃនេះ ដើម្បីមើលព្រះខែពេញបូណ៌មី និង ញុំានំលោកខែ ។ ក្នុងពិធីបុណ្យនេះ ក៏មានទំនៀមទម្លាប់ខ្លះៗដែរ ដូចជា៖ កាន់គោម ដុតគោម និង​បង្ហោះគោម និងអុជធុបដើម្បីគោរពដល់ទេវតា ពិសេស ឆាងអឺ ជាដើម។

ប្រវត្តិសែនលោកខែនៃទេវកថាចិន
ក្នុងអតីតកាលបុរាណមានវីរៈបុរសមានឈ្មោះមួយ ហ៊ូយី ដែលមាន ស្នាដៃល្អបំផុតនៅក្នុងការបាញ់ធ្នូ។ ប្រពន្ធរបស់គាត់គឺ ឆាងអឺ ។ កាលសម័យនោះ មានកើតព្រះអាទិត្យ១០នៅលើមេឃបណ្តាលឱ្យមានគ្រោះមហន្តរាយដល់ប្រជាជន។ ហ៊ូយី បានបាញ់ព្រះអាទិត្យទាំង៩ អោយនៅសល់តែមួយគត់ដើម្បីផ្តល់នូវពន្លឺ។ ទេវតាមួយអង្គបានកោតសរសើរយីនិងបានផ្តល់ថ្នាំអមតៈដល់គាត់។ យីមិនចង់ចាកចេញពី ឆាងអឺ ដូច្នេះគាត់បានឱ្យ ឆាងអឺ រក្សាថ្នាំនេះ។ ប៉ុន្ដែ ហ្វុងម៉េង ជាសិស្សក្នុងចំណោមសិស្សរបស់គាត់ដឹងថាការសម្ងាត់នេះ។ ដូច្នេះនៅថ្ងៃទីដប់ប្រាំនៃខែសីហានៅក្នុងប្រតិទិន, នៅពេលយីបានទៅបរបាញ់, ហ្វុងម៉េងបានចូលទៅក្នុងផ្ទះយីនិងបង្ខំ ឆាងអឺ ប្រគល់ថ្នាំអមតៈ។ ឆាងអឺ មិនព្រម ហើយនាងបានលេបវា រួចនាងបានហោះឡើងទៅលើមេឃ។ នាងស្រឡាញ់ស្វាមីរបស់នាងខ្លាំងណាស់ហើយសង្ឃឹមថានឹងរស់នៅក្បែរគ្នាជារៀងរហូត ដូច្នេះហើយនាងបានជ្រើសរើសព្រះច័ន្ទសម្រាប់ជាលំនៅដ្ឋានរបស់នាង។ នៅពេលយីត្រឡប់មកវិញនិងបានដឹងពីអ្វីដែលបានកើតឡើង គាត់មានអារម្មណ៍សោកស្តាយណាស់ ដូច្នេះគាត់បាននាំយកផ្លែឈើនិងនំដែល ឆាងអឺ ចូលចិត្តឧទ្ទិសដល់ប្រពន្ធរបស់គាត់។ មនុស្សដែលបានដឹងអំពីសកម្មភាពទាំងនេះហើយ ដូច្នេះចាប់ពីពេលនោះមកពួកគេបានចូលរួមនៅក្នុងការបូជាសែនទាំងនេះជាមួយយី។


រឿងនិទានដែលផ្តល់មូលហេតុផ្សេងគ្នាសម្រាប់ឡើងទៅកាន់ភពព្រះច័ន្ទ ឆាងអឺ នេះ:
បន្ទាប់ពីវីរៈបុរស ហ៊ូយី បានបាញ់ទំលាក់ព្រះអាទិត្យទាំង៩មក គាត់ត្រូវបានគេប្រកាសជាស្តេចនៃអាណាចក្រនេះ។ ប៉ុន្តែគាត់បានក្លាយជាមនុស្ស មានអំនួត និងកាចសាហាវ ។ ដើម្បីចង់រស់នៅបានយូរដោយមិនស្លាប់គាត់បានសុំថ្នាំអមតៈពីទេវត្តាមួយអង្គ។ ប៉ុន្ដែប្រពន្ធរបស់គាត់ឆាងអឺ លួចវា នៅថ្ងៃដប់ប្រាំក្នុងខែសីហាឆ្នាំនេះដោយសារតែនាងមិនចង់អោយស្ដេចឃោរឃៅនេះរស់នៅយូរ ហើយធ្វើបាបដល់ដល់មនុស្សជាច្រើនបន្ថែមទៀត។ ហ៊ូយី ខឹងនៅពេលដែលរកឃើញថា ឆាងអឺ បានយកថ្នាំអមតៈនោះទៅ គាត់បានបាញ់ប្រពន្ធរបស់គាត់ តែនាងបានលេប ថ្នាំនោះ រួចក៏បានហោះឡ់ងទៅកាន់ឋានព្រះច័ន្ទ។ ឆាងអឺ បានទៅរស់នៅព្រះច័ន្ទនិងបានក្លាយជាទេពអប្សរនៃព្រះច័ន្ទ។ ហ៊ូយី បានស្លាប់ដោយមានកំហឹងយ៉ាងខ្លាំង។ បន្ទាប់ពីនោះមក, មនុស្សបានថ្វាយបូជាដល់ ឆាងអឺ នៅថ្ងៃដប់ប្រាំតាមច័ន្ទគតិខែសីហាដើម្បីរំលឹកដល់ គុណបំណាច់ ឆាងអឺ